Malta thường xuất hiện trong các nội dung quảng cáo với những cụm từ như “định cư Malta”, “Golden Visa Malta” hoặc thậm chí “mua quốc tịch Malta”. Tuy nhiên, với nhà đầu tư Việt Nam tìm hiểu chương trình hiện hành, khái niệm cần quan tâm là Malta Permanent Residence Programme – MPRP.
MPRP là chương trình residency by investment, dành cho công dân ngoài EU, EEA và Thụy Sĩ đủ điều kiện xin quyền thường trú tại Malta. Đây không phải chương trình trả tiền trực tiếp để lấy quốc tịch Malta.
Luật hiện hành quy định người được cấp certificate theo MPRP và người phụ thuộc được chấp thuận có quyền cư trú và ở lại Malta vô thời hạn, với điều kiện tiếp tục tuân thủ các nghĩa vụ của chương trình.
Đây là điểm khác biệt đáng kể so với nhiều chương trình Golden Visa chỉ cấp residence permit có thời hạn rồi gia hạn.
Tuy nhiên, permanent residence không đồng nghĩa với citizenship. Người có MPRP không tự động trở thành công dân Malta hoặc công dân EU.

MPRP hiện yêu cầu người nộp đơn chứng minh một trong hai cấu trúc tài sản.
Phương án thứ nhất: tổng tài sản tối thiểu 500.000 EUR, trong đó ít nhất 150.000 EUR phải thuộc nhóm tài sản tài chính được Agency chấp nhận.
Phương án thứ hai: tổng tài sản tối thiểu 650.000 EUR, trong đó ít nhất 75.000 EUR là tài sản tài chính đủ điều kiện.
Đây là yêu cầu về năng lực tài chính, không phải khoản tiền phải nộp toàn bộ cho Chính phủ.
Nhà đầu tư có hai lựa chọn chính.
Nếu mua, giá trị bất động sản cư trú đủ điều kiện hiện phải đạt tối thiểu 375.000 EUR.
Nếu thuê, tiền thuê tối thiểu là 14.000 EUR mỗi năm, áp dụng cho bất động sản tại Malta hoặc Gozo.
Tài sản đủ điều kiện phải được duy trì theo thời hạn và tiêu chuẩn quy định. Sau giai đoạn bắt buộc, người hưởng MPRP vẫn phải duy trì một địa chỉ cư trú phù hợp tại Malta hoặc Gozo theo luật chương trình.
Một thay đổi quan trọng của MPRP là cấu trúc phí hiện tại.
Phí hành chính không hoàn lại đối với người nộp đơn chính là 60.000 EUR. Trong đó 15.000 EUR phải được thanh toán trong thời hạn quy định sau khi nộp hồ sơ; 45.000 EUR còn lại thanh toán sau Approval in Principle theo mốc luật định.
Khoản contribution hiện là 37.000 EUR, áp dụng cho cả trường hợp mua và thuê bất động sản đủ điều kiện.
Một số người phụ thuộc thuộc nhóm nhất định có thể phát sinh phí hành chính 7.500 EUR/người, trong khi các nhóm phụ thuộc khác được miễn khoản phí này theo định nghĩa cụ thể trong Regulations. Vì vậy, tổng ngân sách phải tính theo cấu trúc từng gia đình chứ không nên sử dụng một con số chung cho mọi hồ sơ.
Ngoài ra, chương trình yêu cầu khoản donation 2.000 EUR cho một tổ chức phi chính phủ hoặc tổ chức được chấp nhận theo quy định.
Malta nhấn mạnh MPRP là chương trình có quy trình thẩm định nhiều tầng.
Người nộp đơn cần chứng minh lý lịch, nguồn tài sản, nguồn tiền, khả năng tài chính và các tiêu chí fit and proper. Agency có quyền kiểm tra và từ chối hồ sơ nếu không đáp ứng tiêu chuẩn.
Luật cũng yêu cầu hồ sơ MPRP phải được thực hiện thông qua agent được Malta cấp phép. Nhà đầu tư không đơn giản tự gửi một bộ hồ sơ trực tiếp giống nhiều loại visa thông thường.
Đối với bên tư vấn tại Việt Nam, điều này có nghĩa vai trò phù hợp là hỗ trợ đánh giá, chuẩn bị và phối hợp hồ sơ với đơn vị được cấp phép tại Malta khi cần.
Residence card hợp lệ của Malta tạo thuận lợi cho việc di chuyển ngắn hạn trong Schengen theo quy định dành cho người có giấy phép cư trú.
Điều quan trọng là không nên diễn giải thành “được sống và làm việc ở bất kỳ nước EU nào”. Quyền thường trú Malta không tự động tạo quyền lao động tại các quốc gia Schengen khác.
Khung MPRP cho phép đưa nhiều nhóm người phụ thuộc vào hồ sơ nếu đáp ứng định nghĩa và điều kiện, bao gồm người phối ngẫu và một số con, cha mẹ hoặc ông bà phụ thuộc. Tất cả vẫn phải trải qua due diligence tương ứng.
Với gia đình nhiều thế hệ, đây là một trong những điểm đáng nghiên cứu của chương trình nhưng cũng làm tổng phí và tài liệu cần chuẩn bị phức tạp hơn.
Đây là chương trình thiên về nhóm gia đình có năng lực tài chính cao, muốn thiết lập permanent residence tại một quốc gia EU và có khả năng duy trì tài sản theo yêu cầu.
MPRP không phù hợp nếu mục tiêu chính là dùng một khoản tiền nhỏ để nhanh chóng “mua passport EU”.
MPRP có phải quốc tịch Malta không?
Không. Đây là Malta Permanent Residence Programme.
Có bắt buộc mua nhà không?
Không. Có thể thuê bất động sản đủ điều kiện từ 14.000 EUR/năm hoặc mua từ 375.000 EUR.
Chỉ cần 37.000 EUR là có thường trú?
Không. 37.000 EUR là contribution. Hồ sơ còn có phí hành chính, bất động sản, yêu cầu tài sản, donation, bảo hiểm và các chi phí liên quan.
Theo Trần Lê Minh Đức, MPRP cần được tư vấn theo tổng ngân sách của gia đình, không nên chỉ quảng cáo một con số đầu tư. Đối với khách Việt, nguồn tài sản và khả năng chứng minh dòng tiền cũng quan trọng không kém việc đáp ứng mức đầu tư.
Xem toàn bộ thư viện